Evde halı üzerinden geçtiniz, elinizi kapı koluna uzattınız ve … Elektrik ile çarpıldınız. Veya başka bir durum. Kış zamanı eve geldiniz ve şapkanızı çıkardınız ve … saçlarınız dik kalktı. Neden bunlar oluyor? Bunların nedeni statik elektriktir. Halı üzerinden geçtiğinizde sürtünmeden dolayı halıdaki elektronlar size geçmiş oluyor ve siz negatif yüklenmiş oluyorsunuz. Kapı kolu da metalden yapılmış bir iletkendir ve dokunduğunuz zaman bu sizde birikmiş olan elektronlar kapı koluna geçerken size sanki elektrik çarpmış gibi bir etki yaratıyor. Aynı şekilde şapkayı çıkarırken saçlardan elektronlar şapkaya geçiyor yani saçlarınız pozitif yükleniyor. Ve bilindiği gibi aynı polariteye sahip olan yükler birbirini itiyor. Aynı şekilde de saçlar birbirinden en uzak mesafeye itilmiş oluyor. Bir birinden en uzak mesafe yaratmak için ise dik durmak oluyordur.

Bunlardan hariç bir çok örnek getirebiliriz. Doğada olan yağmurlu havada bulutlar arasında birbirine geçen elektronlar veya buluttan yere şimşek oluşması bir çok örnek daha.

1700’lerde birinci sınıf sosyetenin düzenlediği balolarda misafirler bilim adamları onlardan mavi-lacivert kıvılcımlar oluşturmalarına hayran kalıyordu. Aynı zaman gösteri olarak tek bir el dokunması ile barutu yakmaya başarıyordu. Bu tip olağanüstü olaylar basit ve komik yöntemlerle elde edilebiliyordu: kuru körüğe sürtülmüş cam çubuk ile, dönen cam topları veya silindirleri ile, yerden izole edilmiş adamın ellerini sürtmesi ile. Gözüktüğü gibi tek bir sürtünme ve bundan dolayı oluşan bir malzemeden diğerine doğru elektron hareketi statik elektriğin elde edilmesine neden oluyor.

Yağmurlu havalarda bulutlarla yer arası veya buluttan buluta oluşan şimşekler de bir diğer örnektir. Uzun yıllara dayanan gözlemler sonunda sürtünme ile elektriklenme de iki tip elektrik yükü olduğu bulunmuştur. İpeğe sürülen bir cam çubuk diğer bir cam çubuğun yanına getirilirse çubuklar birbirini itecektir. Diğer taraftan kürke sürtülmüş bir plastik çubuk ,aynı cam çubuğun yanına getirilirse onu çekecektir. ABD bilim adamlarından Benjamin Franklin(1706-1790), plastik çubukta oluşan elektrik yüküne (-) negatif ve cam çubukta oluşan elektrik yükün (+) pozitif terimlerini getirmiştir. Ben Franklin’nin yıldırım çubuğu en önemli buluşlardandı. Tarihte elektrik, elektronik, fizik bilimlerinde büyük katkı , gelişimler ve yenilikler sağlayan çoğu uzmanlar ve bilgi adamları da statik elektrik ile karşılaşmıştır.

1930’larda Orta-Batı Amerika’da tahıl ambarlarında patlamalar (haftada bir tahıl ambarı patlıyordu) yaşandı. Hastane operasyon odalarında ve laboratuvarlarda patlamaların artması da statik elektriğe bağlandı.

Elektrostatik deşarj bu tür patlamaların kaynağıydı.1950 ve 1960’larda yeni bir patlama türü ortaya çıktı. Yağ tankerleri yüksek basınçlı sularla yıkandığında çeşitli kazalara sebebiyet verdi. Patlayıcı buhar-hava karışımı hidrokarbon artığından gelse de, patlamanın sebebi hala bilinmiyordu. Nedeni homojen olmayan alan içinde suyun darbe vuruşları olarak görülüyordu. Statik elektrikteki olay sadece patlamalardan dolayı değildi.1930’larda tekstil endüstride olduğu gibi basım endüstrisinde de etkisini gösterdi. Kâğıtlar birbirine yapışıyordu, fiberler filtreleri tıkıyordu. Statik elektrik araba radyosunun çatırdamasına yada bir şeye dokunduğunuzda çarpılmanıza neden oluyordu. Bunlar da lastiğe karbon karıştırılarak iletken hale geçmesi olayına önderlik etti.

1940 ve 1950’lerde naylon ve teflon gibi malzemelerin üretilmesiyle, statik elektrik her gün kullanılan bir olgu haline geldi. İnsanlar statik elektriği giysilerin üzerimize yapışma yada su musluğuna dokunduğumuzda istenmeyen şoklara maruz kalma nedeni olarak algıladı. Ayrıca televizyon ekranın yada monitörlerin kirlenmesine neden oluyordu. Halkın inanışına göre statik elektrik baş ağrısına neden oluyordu ve atmosferdeki iyi negatifle kötü pozitif iyonların dengesiydi.

Statik elektrik ufak bir ayrıntı olarak bilinmekte.1960’larda statik elektrik yeni bir sektöre sıçradı: ELEKTRONİK. Bazılarına göre Mosfetler elektronik devrinin başlangıcıydı. Mosfetlerden önce statik elektrik kendini hissettiriyordu ama bu bilinmiyordu. Elektrostatik (statik elektrik değil) elektronik dünyasına yerleştirilen bir uygulama değildi. Komplike elektronik devreler bozulduğunda, bazı elektronikçiler yükle elektrik alan şiddeti arasındaki ilişkinin bozulmaya neden olabileceğini savundular.

Çoğu insana göre elektrostatik elektronik endüstride oldukça yeniydi. Elektrostatiği yeni bir alan olarak kabul ettiler ve ona yeni bir isim verdiler: Elektrostatik Deşarj (ESD).Günümüzde kıvılcım, korona, fırça ESD’nın uygulamalarındandır.

20’ci yüzyılda statik elektriğin kötü etkileri oldukça büyük bir ölçüde problem yaratmaya başladı. Bu da plastik malzemelerin, yapay ve sentetik elyafı, boyalar, petrol, petrol ürünleri ve diğer elektriklenen malzemelerin kullanımı artmasından dolayı ortaya çıktı. Bunlar sadece tüm listenin bir küçük kısmı.  Uçuş sırasında uçaklar elektrikleniyor. Borularda hareket eden petrol elektrikleniyor, buhar bile elektrikleniyor. Bunun için bu tip elektriklenme kaynaklarını ve bunlardan kaynaklanan sonuçlarını azaltılması uzmanların dikkatini çekmişti. Böylece sanayide ve değişik tip üretimde (özellikle plastik veya plastik içeren malzemeleri kullanan) statik elektriğe büyük bir önem gösterilmeye başlıyor.



Bu ürün hakkında bizimle iletişim kurabilirsiniz :